Prijsvragen Rijksbouwmeester

Na de Prijsvragen:
A Home away from Home
Who Cares?
Is er nu de 3e prijsvraag uitgeschreven door de Rijksbouwmeester Floris Alkemade:
Brood en Spelen
De prijsvraag Brood en Spelen doet een beroep op boeren en ondernemende grondeigenaren: Ontwikkel samen met ontwerpers en anderen met vernieuwende ideeën perspectieven voor het platteland. Ook bij deze prijsvraag ben ik betrokken en zal onder andere het proces documenteren. Op 21 februari is de eerste lancering geweest en reed ik mee met de tour langs Zwolle, Arnhem, Aarle en Eindhoven. Langs provinciehuizen, een boer en een bijeenkomst met wethouders.

      

Groen Wonen

De 4e Blooming Cities heeft ten doel om toekomstige beleidsmedewerkers, planologen, architecten en overige beïnvloeders van de bebouwde omgeving te inspireren. Maandag 4 december vindt het programma Blooming Cities#4: Groen Wonen plaats in Pakhuis de Zwijger. Onder andere met de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Greenport Aalsmeer wordt verkent hoe groen als een belangrijk onderdeel kan worden opgenomen in het ontwerpen en de projectontwikkeling van de wijken, de wijkinrichting en – renovatie. Mijn bijdrage is een serie foto’s die ik de afgelopen jaren maakte in Amsterdam. Hierbij een eerste impressie:

   

In ontwikkeling: Buurtbanden Noord

”Wie ken jij in je buurt doordat je bij elkaar in de buurt woont”?

Na Buurtbanden Slotervaart (2013) ben ik al enige tijd bezig met het maken van een vergelijkbare serie in Amsterdam Noord. Het betreft de buurten tegenover A’dam CS.

 

Deze buurten veranderen razend snel. De serie loopt parallel aan een cultureel antropologisch onderzoek van Linda van de KampYoga, Bingo and Prayer in Urban Regeneration Areas. Linda voert dit onderzoek uit bij de Universiteit van Amsterdam met een beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO-VENI) Eerder (in 2006) werkten Linda van de Kamp en ik samen n.a.v. haar promotie onderzoek in Mozambique.

 

Buurtbanden blijkt wederom een interessante manier om een beeld te geven van een wijk, de mensen die er wonen en werken, de plekken, en de verbanden/relaties van bewoners onderling! Nu allerlei netwerken steeds meer virtueel worden, kan juist dit netwerk zichtbaar worden gemaakt omdat mensen elkaar wél ontmoeten, veelal in de (semi-) publieke ruimte.

 

Iedere keer ben ik afhankelijk van de bewoners en hun relaties. Het mooie hiervan is, dat bewoners onderdeel worden van en mee denken met de serie. Ze komen met relaties en plekken die ik niet van te voren had kunnen bedenken. Dat maakt het spannend en taai tegelijk. De foto’s creëer ik door alledaagse scenes te ‘spelen’ met de bewoners. Op die manier hoop ik realistische en gelaagde beelden te maken.

Inmiddels is het einde in zicht en hoop ik deze serie in 2018 te exposeren in de betreffende buurten. Dit project wordt ondersteund door:  Amsterdam Fonds voor de Kunst en De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek     

Woonbedrijf Eindhoven 2 keer in de prijzen.

Woonbedrijf Eindhoven is de woningcorporatie die Space-S heeft laten ontwerpen, bouwen en nu in beheer heeft. Na de foto’s te hebben gemaakt voor Space-S, benaderde ze mij of ik nog drie genomineerde projecten voor hen wilde fotograferen. Het ging om: de renovatie van Philipsdorp, Aurora en De Groene Huurders. Ook deze projecten waren genomineerd voor de Dirk Roosenbergprijs 2017. Daarvan kreeg Philipsdorp de publieksprijs.

Renovatie Philipsdorp

   

Aurora TU/e

   

De Groene Huurders

   

Space-S ontvangt Dirk Roosenburgprijs 2017

Toen vlak voor de zomer het boek DIY Klarenstraat werd gepresenteerd, kwam er na afloop van de presentatie iemand van een woningbouwcorporatie naar me toe. Hij zei; ‘het is een mooi project, maar wat zou het interessant zijn wanneer dit ook met huurders zou kunnen’.

Twee weken later werd ik benaderd door INBO Eindhoven. Ze wilden graag dat ik hun project Space-S zou fotograferen. Het bleek om een omvangrijk project te gaan van 402 woningen. De bewoners waren nauw betrokken geweest bij het tot stand komen van dit wooncomplex met verschillende gebouwen, groene hofjes en daktuinen, een grote variatie aan woningtypes, gezamenlijke binnenruimtes én een heel betrokken groep bewoners. Die ook zelf aan de slag konden met de indeling en uiteindelijke afbouw van hun appartementen.

Ik ben er van onder de indruk; mét (sociale) huurders, een factor 10 groter dan de Klarenstraat en ook nog eens op een aantrekkelijke plek in Eindhoven: Strijp-S. Dat vindt ook de jury, Space-S laat, net als de Klarenstraat, zien hoe de rol van de architect en stedenbouwkundige verandert. Die werken steeds meer samen met de bewoners.

Dit project is om nog veel meer redenen interessant dan ik nu kan laten zien en beschrijven. Hierbij de felicitaties aan zowel de bewoners, architect INBO en opdrachtgever; Woonbedrijf.

          

Winnaars prijsvraag Who Cares?

Afgelopen donderdag (26.10.17) zijn de winnaars bekend gemaakt van de Prijsvraag Who Cares? uitgeschreven door de Rijksbouwmeester.
174 teams stuurden ideeën in op de vraag naar innovatieve en toekomstgerichte visies op de Nederlandse woonwijken, die antwoord geven op de vergrijzing en de veranderingen in de zorg en ondersteuning;
nieuwe ideeën die een impuls geven aan de ruimtelijke vernieuwing van de wijken.

    

Indrukwekkend om te zien waar deze teams uit waren samengesteld. Architecten, veertien verschillende disciplines uit de zorg, woningbouwcorporaties, social designers, pensioenfondsen e.d. Tof deze mensen mensen eerst te voeden met foto-impressies uit de vier verschillende wijken in Nederland.
  
En vervolgens vast te leggen hoe al deze inzendingen werden beoordeeld. De 6-koppige jury bestond uit zowel mensen uit de ontwerp- als de zorg wereld, aangevuld met steeds 2 locale juryleden per stad.
 
Na de eerste beoordelingsronde in april ‘17 bleven er twintig teams over.
  
In oktober volgde de 2e ronde. Op de groepsfoto zien we de uiteindelijke winnende teams + de runner-ups + de 2 teams die een eervolle vermelding ontvingen + de jury.
   
Tijdens de Dutch Design Week is er een tentoonstelling te zien van deze prijsvraag in het TAC-gebouw.
 
Tevens werd er tijdens de bekendmaking een magazine uitgedeeld met o.a de plannen, impressies, columns e.d.
  
En nu verder
Juryvoorzitter Floris van Alkemade: ‘ Wij waken over de plannen en gaan de wethouders erop aanspreken dat de plannen worden gerealiseerd. De gemeenten zijn nu aan zet. Uitvoering van de plannen levert voorbeeldprojecten op van de toekomstbestendige wijken, die overal in Nederland partijen kunnen inspireren.
  
Ontwerpen gebaseerd op nieuwe combinaties van zelfredzaamheid en solidariteit’. ‘Want’, voegt hij toe, ‘het gaat ons ook om het verdiepen van een ontwerp cultuur gericht op maatschappelijke vragen. Wij presenteren de winnaars van de prijsvraag niet voor niets op de Dutch Design Week in Eindhoven’.
Dit alles heb ik kunnen fotograferen in nauwe samenwerking met Rutger Oolbekkink en Coen Hermans.

Prijsvraag Who Cares? op de Dutch Design Week 2017

Vorig jaar rond deze tijd werd ik door de Rijksbouwmeester op pad gestuurd om vier wijken in Nederland te portretteren. Aanleiding: de Prijsvraag Who Cares? Een prachtige opdracht, maar wat zeker net zo mooi was, was het vervolg documenteren; de presentatie aan en van deelnemers, de jury, o.l.v. Floris van Alkemade op locatie en de keuze van de uiteindelijk winnaars. Wie dat zijn, wordt donderdag (26.10.17) bekend gemaakt. Maar de Dutch Design Week is inmiddels gestart en daar is nu al een mooi overzicht te zien van de 20 teams in de vier steden. Hierbij alvast een korte impressie van het proces…
Organisatie: Rutger Oolbekkink / INBO / Nederlandwordtanders / Rijksbouwmeester

presentatie prijsvraag in Almere 18.01.2017

   

jury 1e ronde in Almere en Groningen 05.04.2017

      

jury 1e ronde in Rotterdam en Sittard 10.04.2017

     

bekendmaking 1e ronde in Rotterdam theater Zuidplein 08.05.2017

 

jury laatste 20 inzendingen, beoordeling in Amersfoort 11.10.2017

 

bekendmaking winnaars donderdag 26 oktober tijdens de Dutch Designweek in Eindhoven. Expo met 20 inzendingen al vanaf vandaag te zien op de Dutch Designweek.

 

 

Boekpresentatie DIY Klarenstraat op 20 juli in Pakhuis de Zwijger

Het heeft even geduurd, maar inmiddels is het boek DIY Klarenstraat gedrukt en binnenkort verkrijgbaar bij Uitgeverij Jap Sam Books. Op donderdagavond (20.juli.17) om 19:30uur wordt het boek gepresenteerd in Pakhuis de Zwijger. Voor meer info over deze avond: https://dezwijger.nl/programma/diy-kluswoning
   

Een mooi proces ging hieraan vooraf dat ik deels al beschreef in een eerdere post; Groeiend project publicatie Klarenstraat..!
En nu ligt er dus een boek van 250 pagina’s met :
– Een voorwoord van prof. dr. Vincent van Rossem, de architectuurcriticus en emeritus hoogleraar Monumenten en stedenbouwkundige vraagstukken aan de UvA, die de U.J. Klarenstraat ‘de toekomst van de stadsvernieuwing in A’dam’ vindt.
– Verschillende bijdragen van Patricia van Ulzen; kunst- en cultuurhistorisch onderzoeker, auteur én bewoner. Ze schreef de inleiding, interviewde de professionals en samen met Simea Knip interviewde zij de bewoners. Daarnaast schreef zij het hoofdstuk over de flat en de buurt en schreef mee aan de conclusie waarin het draait om de vraag of de Klarenstraat nu een incident of een instrument is?
   
– Architect Ir. Arjan Gooijer, biedt in twee hoofdstukken een kijkje achter de schermen over hoe je in de praktijk een portiekflat transformeert.
– Drs. Maaike Schravesande geeft een levendige typering van de kopersgroep, in haar rol als procesbegeleider vanuit Urbannerdam. Ook Frans van Hulten, medeoprichter en eigenaar van Urbannerdam én bedenker van het klushuizenconcept was betrokken bij de redactie.
   
– Drs. Sander Gelinck, financieel specialist herbestemming en ontwikkeling. Hij vergelijkt in een hoofdstuk o.a. de kosten van dit project met het zogenaamde uitponden van een flat en biedt hiermee inzicht in de zakelijke kant.
   
Het idee voor dit boek is in 2014 ontstaan n.a.v. de hele serie foto’s die ik had gemaakt van het proces van sloop en transformatie in opdracht van de Alliantie, Vanschagen architecten en Urbannerdam.
    
Het is interessant om te zien hoe ontwerper Antoin Buissink, die er vanaf dat moment bij betrokken is, allerlei verschillende lagen subtiel bij elkaar brengt in dit boek. Op die manier kon ik meerdere tonen aan slaan in de fotografie door zowel documentair werk, te combineren met portretten en geënsceneerde fotografie. Uiteindelijk resulteert het in meer dan honderd foto’s waaronder o.a. 28 zwart-wit portretten van bewoners en een 17-delige schakelserie waarin ik zowel de verbanden tussen bewoners onderling, als de interieurs laat zien.
  
Eleonoor Jap Sam begeleidde de redactie op een prettige manier en zorgde ervoor dat het boek tweetalig uitgegeven wordt.
Dit alles is mede mogelijk door:
  

De Frontlinie

Bestaansonzekerheid en gentrificatie in de Creatieve Stad.

Dit dossier stelde Roel Griffioen samen en is sinds kort verkrijgbaar.

   

Sinds ‘The Rise of the Creative Class’ van Richard Florida (2002) worden creatievelingen en broedplaatsen op grote schaal ingezet bij de revitalisering van wijken en gebieden. Roel Griffioen plaatste aan de hand van projecten en zijn ervaringen in Amsterdam Nieuw-West echter kritische kanttekeningen bij het doel en de effecten van deze strategie.

Dat deed hij met zijn artikel: De creatieve klasse als vreemdelingen legioen.
Het werd gepubliceerd op Rekto:Verso en via de Correspondent verscheen het artikel onder de titel: Hoe de broedplaats een surrogaat voor echte stedelijke ontwikkeling werd.

Ik herkende veel in de observaties van Roel en raakte zelf concreet betrokken bij een bouwproject waarbij creativelingen werden ingezet om het braakliggende terrein voor een toekomstig appartementencomplex alvast te ‘ontginnen’.

Op dat moment heb ik contact met Roel gezocht. Het leidde uiteindelijk tot een samenwerking in de vorm van een beeldessay Stoelendans over de ingrijpende veranderingen die Slotervaart momenteel ondergaat. Het essay met 12 foto’s is te zien in het boek.

     

Afgelopen zomer schreef Griffioen voor De Correspondent een reeks artikelen over de normalisering van bestaansonzekerheid door de opkomst van tijdelijk werk en de afbouw van de voorzieningen van de welvaartsstaat. En eerder schreef hij dus over onder andere over de rol van creatieven in gentrificatieprocessen en met Abel Heijkamp over de woningmarkt.

Die essays zijn nu in bewerkte vorm opgenomen in een eerder genoemde boek met de titel: Frontlinie: Bestaansonzekerheid en gentrificatie in de Creatieve Stad.

Het boek is een bundeling van teksten waarin hij samen met andere auteurs probeert een brug te slaan tussen deze verschillende onderwerpen. Hoe manifesteren zich de toenemende bestaansonzekerheid en ongelijkheid in de stad? Waarom wordt de stad steeds duurder? Wie zijn de winnaars in de slag om de stad en wie de verliezers? Waar wonen in de duurder wordende stad de studenten, kunstenaars, draaideurstagiaires, baanstapelaars en de werkende armen? Of de werklozen en vluchtelingen? En onder welke voorwaarden?Als je benieuwd bent, kan je op Frontlinie.org het boek bestellen of de afzonderlijke hoofstukken downloaden.

Dinsdagavond 23 mei 2017 is Griffioen een van de sprekers in Pakhuis de Zwijger in een debat over precarisering: de groeiende en steeds normalere bestaansonzekerheid die mensen uit alle klassen raakt.

Tentoonstelling Een betere stad

Tof om te kunnen bijdragen aan de tentoonstelling Een betere stad. Eind 2016 kwam curator Linda Vlassenrood met een stagiaire langs om te kijken in mijn archief. Uiteindelijk zijn er tien foto’s in de tentoonstelling opgenomen en is de kleurenrijmfoto, van moslima’s bij wooncomplex de Verfdoos, op het affiche gebruikt.

Vanaf 17 maart tot en met 16 juli 2017 is de tentoonstelling ‘Een Betere Stad. Amsterdam en het Algemeen Uitbreidingsplan. 1935, 1958, 2006, 2017 ’ te zien in gebouw De Bazel, Vijzelstraat 32. De tentoonstelling gaat over de bevlogen zoektocht naar een betere toekomst voor de hele samenleving, die resulteerde in het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) van de gemeente Amsterdam.

Meer informatie www.amsterdam.nl/eenbeterestad.