De Mooiste Stad

Tussen Jan Scheafer, een schilderij van Gerrit Berckheyde en een tekening van de eerste wolkenkrabber van de mooiste stad, hangt de foto die ik maakte voor een portrettenserie voor het Calvijn. Een trotse schooldirecteur, Jolanda Hogewind, vroeg me afgelopen zaterdag mee naar de opening. De expositie De Mooiste Stad, die samengesteld werd door wijlen burgemeester Eberhard van der Laan, werd geopend door zoon Edze en weduwe Femke.

  

Vliegende start opening expositie Buurtbanden Noord

 

Zo dat is toch wel gaaf hoor. Je werkt tijden aan een project, de afgelopen weken full-time aan de presentatie daarvan en dan komen zoveel mensen! Het liep zoals ik hoopte en ik zag mensen genieten.

  

Op een hele warme vrijdagmiddag komen om 16:15uur de eerste mensen binnen. Een moment maak ik mij nog zorgen, maar al vrij snel vult de ruimte zich. Om 16:45uur is het zo vol dat we besluiten te starten. Het sein wordt gegeven door Rutger Lemm, die het programma host, aan de dirigent van het Overhoekskoor, die het vervolgens weer doorgeeft aan de accordeonist. En ja, het werkt! Als een flash-mop voegen de andere leden uit het Overhoekskoor zich bij de accordeonist en vormen een halve cirkel midden in de expositie. Het hele publiek is inmiddels gericht op het koor en de bewoners uit Overhoeks zingen twee liederen.

 

Dan neemt Rutger Lemm het woord, vanaf twee gymzaalbankjes die als podium fungeren. Hij introduceert zichzelf en vertelt hoe ik hem benaderde naar aanleiding van een opiniestuk in een landelijke krant over zijn buurt in Amsterdam-Noord. Daarin beschreef hij zijn  ervaringen met buurtbewoners in de Vogelbuurt en hoe hij hen daardoor beter begrijpt. Dit illustreert hij tegelijk met een paar grappige anekdotes uit zijn eigen straat.

 

Dan word ik het podium opgeroepen en middels vragen van Rutger licht ik mijn werk toe, de aanpak en de samenwerking met cultureel antropoloog Linda van de Kamp. Het blijkt een toegankelijke manier te zijn om mijn manier van werken te illustreren en ik krijg de mogelijkheid om uit te leggen dat locatie en relatie de spil vormen in deze serie. Door registratiecreatie en presentatie krijg ik de mogelijkheid om een netwerk zichtbaar te maken dat aan elkaar wordt geschakeld via personen uit een afgebakende buurt.
Registratie: door het documentaire karakter en het terloops fotograferen van een moment van ontmoeting, waarin ook vaak de stedenbouwkundige context wordt meegenomen.
Creatie: door de uitvoerige voorbereiding, kiezen van de locatie en relatie, het (deels) ensceneren en middels licht, standpunt, compositie en gekozen moment(en) een beeld neer te zetten dat daardoor veel meer mogelijkheden biedt om de gelaagdheid te laten zien van het onderwerp.
Het kiezen van meerdere momenten in toch één beeld moet ik op verzoek van Rutger toelichten. Ik leg uit dat ik een standpunt bepaal en dat er gedurende de fotosessie meerdere dingen op verschillende momenten in het beeld gebeuren. Middels beeldbewerking achteraf, kan ik daardoor bijvoorbeeld een voorbijganger met een rolkoffer, toevoegen aan het andere moment waarop de hoofdpersonen zich goed tot elkaar verhouden. Het biedt mij de mogelijkheid om een extra laag  (in dit voorbeeld het opkomend toerisme in Noord) subtiel aan te zetten.
Presentatie door te kiezen om te starten met een expositie op locatie. In dit geval buurthuis De Meeuw, later volgen ander locaties waar we ook ander publiek verwachten. Het biedt in de eerste plaats de bewoners van het afgebakende gebied een toegankelijke manier om het werk te bekijken. Door een bijlage op A4 met tekeningetjes worden de foto’s uit de serie toegelicht en zijn de schakelpersonen in de tekeningetjes rood gekleurd en daardoor in de geëxposeerde foto’s te traceren. Op die manier wordt het schakelconcept helder, zonder toelichting.

  

De opening op vrijdag en nog enkele momenten op de andere expositielocaties biedt een perfect podium voor de bevindingen uit het cultureel antropologisch onderzoek van Linda van de Kamp die gedurende drie jaar onderzoek deed in Noord. En dat podium nam Linda vrijdag dan ook om in een betoog middels drie punten haar conclusies tot op heden te verwoorden. Op basis van haar onderzoek pleit Linda ervoor dat er in renovatieplannen voor buurten meer gekeken wordt naar de geschiedenis van de mensen die er wonen en dat projecten aansluiten bij de initiatieven en netwerken die er al zijn. En uiteraard maakte zij haar bevindingen concreet door ook drie foto’s uit de serie aan te wijzen waarin zichtbaar wordt wat zij bedoelt. Kortom, de opening was het ideale moment waarin onze samenwerking tot een climax kwam. Twee jaar werkten we parallel en hielden we zeer nauw contact. Het was een feest om zo veel mensen uit de serie op de opening te zien in een mooie mix van mensen uit allerlei netwerken die Linda en ik hadden uitgenodigd. Naast het Overhoekskoor, buurtbewoner en schrijver Rutger Lemm, zorgden Maryam en Roekija uit de serie, samen met andere dames van de Koekoeksclub voor heerlijke hapjes. Nancy en Nicole van Buurthuis de Meeuw zorgden voor verkoeling door iedereen te voorzien van drinken. Rond 18:45uur vertrokken de laatste bezoekers en bleven Linda en ik met onze geduldige echtgenoten en kinderen over om ons over te geven aan een grote zak friet met een koud biertje in de koelte van de tuin van Linda in Amsterdam-Noord.

 


Wil je de expositie ook zien of ben je enthousiast en wil je andere mensen er op attenderen? Leuk!
Zie voor alle mogelijkheden het bericht hieronder.
Mocht je met een groep graag het verhaal van Linda en mij horen, neem dan contact op, dan kijken we wat mogelijk is.

(foto’s: Naomi de Vries, Peggy van Schijndel, Doke Hoekstra, Annette de Vries, Rufus de Vries)

 

 

Foto-expositie Buurtbanden Noord

Locaties & data A’dam Noord:

Expositie:

De Meeuw
Motorwal 300
25 mei t/m 15 juni
Opening: 25 mei – 16:30uur
Open Atelier Route Noord 26 en 27 mei / 12-18 uur

A-Lab
Overhoeksplein 2
19 juni t/m 19 juli
Festival ‘WeMake the City’
20 t/m 24 juni
www.wemakethe.city/nl/buurtbanden-noord

WORKSHOPS
voor kinderen en volwassen
De Gele Pomp
Nieuwe Leeuwarderweg 16
Zaterdag 21 juli
11:30uur-13:00uur
15:30-17:00uur

Meer info, zie eerdere post: in ontwikkeling…

 

Ontwerpen, proces, brood en spelen

Wanneer mensen mij vragen wat ik doe, vertel ik sinds enige tijd dat ik qua fotografie steeds meer in de hoek van ontwerpers, architecten, en stedenbouw kom. Dat heeft verschillende oorzaken, waar ik wellicht een andere keer op in ga. Wat ik merk is dat in dit vakgebied het proces belangrijker wordt. Het proces van ontwerpen is een wezenlijk onderdeel van het eindresultaat. Even kort door de bocht; het eindresultaat is een gebouw, een wijk, een ruimtelijke oplossing e.d.

Het proces duurt vaak meerdere jaren. Het is spannend en taai tegelijk. Spannend omdat niemand van te voren weet waar het uitkomt en taai omdat er niet snel zichtbaar eindresultaat is. Tegelijk biedt het doel; het eindresultaat, vaak juist een heel helder kader waarbinnen van alles gebeurt dat interessant is en mogelijkheden biedt naar de toekomst.

Eigenlijk is de Klarenstraat daar een goed voorbeeld van. Twee jaar lang vergaderde een groep van zo’n 30 mensen bijna elke drie weken met elkaar. Uiteindelijk gingen ze wonen in een gebouw met al een geschiedenis en mét persoonlijke verhalen uit het proces. Dat proces was spannend en taai tegelijk, toch draagt juist dit proces bij aan het plezier aan het eindresultaat en de toekomst daarvan.

Daarom waardeer ik het ook zo dat de Rijksbouwmeester juist dit onderdeel bij de prijsvraag Brood en Spelen, zo goed mogelijk faciliteert vanaf het allereerste begin. En dat begin is gemaakt met vier inspiratiebijeenkomsten om agrariërs, ontwerpers, landgoedeigenaren, stedenbouwers en grondeigenaren met elkaar in contact te brengen. Boeiend om dit allereerste begin vast te leggen op vier plaatsen in Nederland: Klarenbeek, Best, Breda en Enschede.

website: Prijsvraag Brood en Spelen

   

Keicollectief

Twee dames uit Amersfoort met een goed idee:

Het Keicollectief is een plek waar we onze deelnemers een podium willen bieden. Onze ambitie met dit collectief is om een plek te creëeren waar je kunt sparren en brainstormen met andere creatieve ondernemers. Ons ideaalbeeld is dat deze digitale plek ook fysiek vorm krijgt. Een verzamelpand met ondernemers waar we elkaar inspireren en de creativiteit bruist.

Daar sluit ik me graag bij aan…
  

Stedelijke vernieuwing

 A’foort, Schuilenburg

Na 17 jaar stedelijke vernieuwing te hebben meegemaakt in Amsterdam Nieuw-West, verhuizen we naar een nieuwe woning in Amersfoort en een omgeving die naadloos aansluit bij de wijk waar we vandaan kwamen; van Slotervaart naar Schuilenburg. Flatwoningen en eengezinswoningen zijn vrij ruim gesitueerd binnen een groenstructuur (*). Het gebied is in 1964 aangewezen als woonwijk, een decennia later dan Slotervaart. De wijk Schuilenburg ligt ook langs een snelweg, de bevolkingssamenstelling vertoont opmerkelijk veel overeenkomsten. Wat echter op dit moment het meest in het oog springt in de vergelijking met Slotervaart is de eveneens groots aangepakte stadsvernieuwing. Hierbij een eerste impressie, ik hoop op een later moment nog met een uitgebreidere serie te komen waarbij de overeenkomsten expliciet naast elkaar worden gezet, daarbij zal ik ook de naast gelegen wijk Liendert meenemen. Een sobere wijk met veel groen die inmiddels met subtiele ingrepen vernieuwd is.

     A’dam Nw-West

    A’foort, Schuilenburg

Gerelateerd werk:

Beeldessay Stoelendans in De Frontlinie, bestaansonzekerheid en gentrificatie in de Creatieve Stad

45 doeken met foto’s op het August Allebéplein

 

Tentoonstelling Een betere Stad

Voor nog veel meer werk uit A’dam Nieuw-West; http://www.rufusdevries.nl/nieuw-west

 

Prijsvragen Rijksbouwmeester

Na de Prijsvragen:
A Home away from Home
Who Cares?
Is er nu de 3e prijsvraag uitgeschreven door de Rijksbouwmeester Floris Alkemade:
Brood en Spelen
De prijsvraag Brood en Spelen doet een beroep op boeren en ondernemende grondeigenaren: Ontwikkel samen met ontwerpers en anderen met vernieuwende ideeën perspectieven voor het platteland. Ook bij deze prijsvraag ben ik betrokken en zal onder andere het proces documenteren. Op 21 februari is de eerste lancering geweest en reed ik mee met de tour langs Zwolle, Arnhem, Aarle en Eindhoven. Langs provinciehuizen, een boer en een bijeenkomst met wethouders.

      

Groen Wonen

De 4e Blooming Cities heeft ten doel om toekomstige beleidsmedewerkers, planologen, architecten en overige beïnvloeders van de bebouwde omgeving te inspireren. Maandag 4 december vindt het programma Blooming Cities#4: Groen Wonen plaats in Pakhuis de Zwijger. Onder andere met de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Greenport Aalsmeer wordt verkent hoe groen als een belangrijk onderdeel kan worden opgenomen in het ontwerpen en de projectontwikkeling van de wijken, de wijkinrichting en – renovatie. Mijn bijdrage is een serie foto’s die ik de afgelopen jaren maakte in Amsterdam. Hierbij een eerste impressie:

   

In ontwikkeling: Buurtbanden Noord

”Wie ken jij in je buurt doordat je bij elkaar in de buurt woont”?

Na Buurtbanden Slotervaart (2013) ben ik al enige tijd bezig met het maken van een vergelijkbare serie in Amsterdam Noord. Het betreft de buurten tegenover A’dam CS.

 

Deze buurten veranderen razend snel. De serie loopt parallel aan een cultureel antropologisch onderzoek van Linda van de KampYoga, Bingo and Prayer in Urban Regeneration Areas. Linda voert dit onderzoek uit bij de Universiteit van Amsterdam met een beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO-VENI) Eerder (in 2006) werkten Linda van de Kamp en ik samen n.a.v. haar promotie onderzoek in Mozambique.

 

Buurtbanden blijkt wederom een interessante manier om een beeld te geven van een wijk, de mensen die er wonen en werken, de plekken, en de verbanden/relaties van bewoners onderling! Nu allerlei netwerken steeds meer virtueel worden, kan juist dit netwerk zichtbaar worden gemaakt omdat mensen elkaar wél ontmoeten, veelal in de (semi-) publieke ruimte.

 

Iedere keer ben ik afhankelijk van de bewoners en hun relaties. Het mooie hiervan is, dat bewoners onderdeel worden van en mee denken met de serie. Ze komen met relaties en plekken die ik niet van te voren had kunnen bedenken. Dat maakt het spannend en taai tegelijk. De foto’s creëer ik door alledaagse scenes te ‘spelen’ met de bewoners. Op die manier hoop ik realistische en gelaagde beelden te maken.

Inmiddels is het einde in zicht en hoop ik deze serie in 2018 te exposeren in de betreffende buurten. Dit project wordt ondersteund door:  Amsterdam Fonds voor de Kunst en De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek     

Woonbedrijf Eindhoven 2 keer in de prijzen.

Woonbedrijf Eindhoven is de woningcorporatie die Space-S heeft laten ontwerpen, bouwen en nu in beheer heeft. Na de foto’s te hebben gemaakt voor Space-S, benaderde ze mij of ik nog drie genomineerde projecten voor hen wilde fotograferen. Het ging om: de renovatie van Philipsdorp, Aurora en De Groene Huurders. Ook deze projecten waren genomineerd voor de Dirk Roosenbergprijs 2017. Daarvan kreeg Philipsdorp de publieksprijs.

Renovatie Philipsdorp

   

Aurora TU/e

   

De Groene Huurders